Dziś prezentujemy kolejne sprawozdanie z powiatu sporządzone w 1945 r., będące pierwszym sprawozdaniem przygotowanym przez nowego starostę Romualda Stankiewicza, który swoje stanowisko objął we wrześniu 1945 r. z nominacji ówczesnego wojewody białostockiego Stefana Dybowskiego. Krótki okres urzędowania ma swoje odbicie w prezentowanym dokumencie. Niektóre opisywane w nim tematy zostały zasygnalizowane, inne całkowicie pominięte z powodu niedostatecznej ilości danych. Pomimo tego dokument ten stanowi interesujące źródło wiedzy dotyczącej instalowania się polskiej administracji w powiecie oleckim.

W publikowanym sprawozdaniu zachowaliśmy oryginalną pisownię wielkich liter i interpunkcję, dokonując poprawy wyłącznie błędów ortograficznych. Dokument pochodzi z Archiwum Państwowego w Suwałkach Oddział w Ełku.

Starosta Powiatowy
Oleckowski
N7/pf
m. Olecko dn. 5/X 1945 r.
Sytuacyjne sprawozdanie miesięczne
za czas od 5.IX do 5.X. 1945

 

1. Sytuacja ogólna i polityczna.
a/ Starostwo jest w stanie reorganizacji. brak fachowych sił do obsadzenia następujących referatów:
1/ Adm.-prawnego
2/ Budowlanego
3/ Kultury i Sztuki
4/ Przemysłowego
5/ Opieki społecznej
6/ Ref.Weterynaryjnego
7/ Pomiarowego, poza tym brak maszynistek i sił pomocniczych do referatów.
b/ Powiatowa Rada Narodowa nie została jeszcze powołana do życia. Zostały podjęte prace przygotowawcze.
c/ Ludność uprzednim wojennym stanem terenu zdemoralizowana, potrzebuje akcji uświadamiającej i władzy silnej ręki. Dotychczas nie stosowała się do zarządzeń wobec bezsilności władz.
d/ Ze względu na częste wypadki rabunków i kradzieży - negatywne.
e/ Powołane zostały do życia
1/ P.P.R.
2/ P.P.S.
3/ Stronnictwo Demokratyczne
4/ Stronnictwo Ludowe
Wszystkie te stronnictwa są w stanie embrionalnym.
f/ Z mniejszości narodowych na terenie tut. powiatu zamieszkują tylko niemcy w ilości 1200 osób. Dokładna rejestracja trwa.
h/ Parafia Rz-Kat. w Olecku jest w stadium organizacji. Dotychczas brak jest stałej obsady parafii. Dojeżdża ksiądz z Bakałarzewa pow. Suwalskiego.
i/ Urząd Inform. i Propagandy rozpoczyna już swą działalność. Kolportowana jest prasa zamiejscowa.
j/ Związki zawodowe z uwagi na małe skupienie ludności nie przejawiają jeszcze swej aktywności.
2. Stan bezpieczeństwa.
a i b/ Wobec całkowitego opuszczenia powiatu przez oddziały Czerwonej Armii, przestępczość znacznie zmalała. Mają miejsce jedynie sporadyczne wypadki kradzieży i rabunków dokonywane przez pojedynczych żołnierzy sowieckich z przelotnych oddziałów i element miejscowy.
c/ Tajnych organizacji nie ustalono.
d/ Nawiązana współpraca z organami bezpieczeństwa i milicją układa się w pozytywnej płaszczyźnie.
3. Sytuacja gospodarcza.
a/ Sytuacja gospodarcza jest bardzo ciężka, znajduje się w opłakanym stanie, artykuły przydziałowe jedynie w minimalnej i niewystarczającej ilości docierają do powiatu.
b/ Wolny rynek jest w stadium organizacji. Wobec braku komunikacji ceny na ogół kształtują się o 50% wyżej w stosunku do powiatu Suwalskiego i Ełku.
c/ Oddział "Społem" i Spółdzielnie znajdują się w stadium organizacji.
d/ Palący brak rąk roboczych w ilości paru tysięcy.
e/ Po uskutecznieniu drobnych remontów w mieście i powiecie wiele domów mieszkalnych można niezwłocznie przekazać do użytku.
f/ Wobec braku egzekutywy były realizowane w minimalnym stopniu.
g/ Związki samorządowe nie dysponują gotówką, a utrzymują się jedynie z dotacji Wydziału Sam. W.U.Białostockiego, wysokość których nie daje możności zaspokoić nawet najistotniejszych potrzeb.
h/ Całkowity brak transportu podcina wszystkie możliwości życia gospodarczego powiatu. Konieczna potrzeba co najmniej dwóch maszyn ciężarowych.
i/ Akcja siewna mimo ciężkich ogólnych warunków powiatu prowadzona jest dość intensywnie. Brak sił fachowych, traktorów i materiałów pędnych, wobec 25.000 ha ziemi ornej do oborania.
j/ Ponieważ referat wojskowy został dopiero zorganizowany - zasiłki wojskowe nie były dotychczas wypłacone.
4. Akcja przesiedleńcza.
a/ Dotychczas komitetów przesiedleńczych do życia nie powołano.
b/ Wobec nie zorganizowania referatu Opieki Społecznej akcji pomocy repatriantom i przesiedleńcom nie podjęto. Doraźnej pomocy udzielał jedynie P.U.R.
c/ Osiedlone około 1800 rodzin /c-a 8000 ludzi/. Dokładny wykaz ludności w opracowaniu.
5. Różne
Zaledwie od paru dni przejąłem powiat Olecko. Zbieram dokładne dane z całokształtu życia polityczno-gospodarczego. Po zebraniu materiału przedmiotowego opracowany zostanie plan pełnej reorganizacji aparatu administracyjnego, gospodarki, oraz programu inwestycyjnego. Powyższe zamierzenia zostaną ujęte w następnym sprawozdaniu miesięcznym.
Część II
1.2 i 3. Ochotnicza straż pożarna jest w stadium organizacji.
Część III
1,2,3 i 4. - Brak danych.
Starosta Powiatowy
[Podpis odręczny]
/Mgr.R[omuald].Stankiewicz/